Drinkwater op Curaçao blijft duur, ook nu productie steeds moderner wordt (2)
WILLEMSTAD – Curaçao heeft het technische probleem van drinkwater voor een groot deel opgelost. Van regenbakken en waterputten ging het eiland via distillatie naar moderne ontzilting met reverse osmose. Maar daarmee is een ander probleem niet verdwenen: voor huishoudens met een laag inkomen is drinkwater een zware vaste last. Tegelijkertijd investeert Aqualectra in nieuwe activiteiten buiten water en elektriciteit, waardoor de vraag opkomt welke kosten uiteindelijk bij de consument terechtkomen.
door | Robert ‘Makambi’ Flameling
Drinkwater is op Curaçao geen luxeproduct. Een huishouden kan proberen minder elektriciteit te gebruiken of andere uitgaven uit te stellen, maar water is dagelijks nodig om te drinken, koken, wassen en het huis schoon te houden. Wie de rekening niet kan betalen, kan uiteindelijk worden afgesloten. Daarmee wordt een financieel probleem ook een probleem van volksgezondheid en bestaanszekerheid.
De prijs is daarbij niet gering. Voor september 2026 geldt op Curaçao een getrapt tarief. Voor de eerste negen kubieke meter betaalt een huishouden 8,40 gulden per kubieke meter. Tussen negen en twaalf kubieke meter is dat 13,55 gulden en boven twaalf kubieke meter 15,49 gulden. De tarieven worden door de overheid vastgesteld en maandelijks aangepast. De Regulatory Authority Curaçao houdt toezicht op de nutssector.
Een vergelijking met andere eilanden is niet eenvoudig, omdat vaste kosten, subsidies en tariefstructuren verschillen. Aruba werkt eveneens met oplopende tarieven: 5,75 florin per kubieke meter voor de eerste zes kubieke meter, daarna 7,90 florin en vervolgens hogere tarieven voor grotere verbruikers. Op Bonaire bedraagt het variabele tarief in 2026 ongeveer 4,48 dollar per kubieke meter, naast vastre
cht. Sint Maarten rekent volgens de aangehaalde cijfers 2,50 gulden per kubieke meter.
Die bedragen zijn niet één op één vergelijkbaar. Maar de conclusie uit de cijfers is wel dat drinkwater op Curaçao relatief kostbaar is.
Ontzilting kost geld
Een belangrijk deel van die prijs zit in de manier waarop Curaçao zijn drinkwater produceert. Het eiland maakt vrijwel al zijn leidingwater uit zeewater. Dat vraagt energie, dure installaties en voortdurend onderhoud. Daarnaast zijn er kosten voor het leidingnet, personeel, financiering en waterverlies tijdens de distributie.
Reverse osmose heeft de productie wel efficiënter gemaakt dan de oudere thermische installaties. Bij moderne systemen wordt zeewater onder hoge druk door membranen geperst die het zout tegenhouden. Moderne installaties gebruiken volgens de technische beschrijving minder dan drie kilowattuur elektriciteit per kubieke meter geproduceerd water.
Maar een efficiëntere fabriek alleen bepaalt niet de uiteindelijke rekening. Ook verliezen in het leidingnet en illegaal gebruik kosten geld. De RAC wijst juist op het terugdringen van dergelijke verliezen en een efficiënte productie en distributie als voorwaarden om het tarief betaalbaar te houden.
Niet iedereen kan de rekening betalen
Voor huishoudens met een laag inkomen kan zelfs een relatief beperkt waterverbruik tot betalingsproblemen leiden. De overheid kent daarom een water- en elektriciteitssubsidie voor financieel kwetsbare huishoudens. Die regeling is volgens de regering niet alleen bedoeld voor mensen met een onderstandsuitkering.
Daarnaast startte Aqualectra in 2025 het programma Pasku di Bida om huishoudens die langer dan dertig dagen waren afgesloten opnieuw aan te sluiten. In de eerste fase werden 194 huishoudens weer aangesloten. De belangstelling voor een tweede fase was volgens de beschikbare informatie groot.
Daarmee blijft de vraag waar de grens ligt tussen de verantwoordelijkheid van Aqualectra en die van de overheid. Het nutsbedrijf moet voldoende inkomsten hebben voor productie, onderhoud en nieuwe investeringen. Tegelijkertijd is drinkwater een eerste levensbehoefte en kan een huishouden er niet eenvoudig voor kiezen er maar geen gebruik van te maken.
Aqualectra wordt breder
Die discussie krijgt extra gewicht doordat Aqualectra zich inmiddels ook buiten water en elektriciteit begeeft.
Het bedrijf is gestart met telecomactiviteiten onder de naam Aquatel en benut daarvoor glasvezelinfrastructuur die oorspronkelijk voor de eigen bedrijfsvoering en slimme meters is aangelegd. Daarnaast is Integrated Utility Holding, de groep waartoe Aqualectra behoort, sinds augustus 2025 bestuurder van Autobusbedrijf Curaçao.
Daar kan een economische logica achter zitten. Wanneer een straat toch wordt opengebroken voor water- of elektriciteitsleidingen, kunnen tegelijkertijd glasvezelkabels worden aangelegd. Dat kan kosten besparen.
Maar uitbreiding naar commerciële telecom en openbaar vervoer roept ook een andere vraag op: hoe worden de kosten en risico’s tussen de verschillende activiteiten verdeeld?
Aqualectra heeft bij water en elektriciteit een vrijwel monopolistische positie. De consument kan niet naar een andere leverancier wanneer de rekening te hoog wordt. Daarom is inzicht nodig in welke kosten daadwerkelijk aan waterproductie en distributie worden toegerekend en welke bij andere activiteiten horen.
De auteurs van de stukken waarschuwen vooral voor de omgekeerde situatie: dat verliezen of investeringen bij nieuwe activiteiten uiteindelijk via de nutsactiviteiten worden opgevangen. Zij pleiten daarom voor transparantie in kosten en opbrengsten en een duidelijke rol voor regulator en overheid.
Curaçao heeft in ruim een eeuw de stap gemaakt van waterputten en regenbakken naar moderne waterfabrieken. De technische zekerheid is daardoor sterk toegenomen. De volgende vraag is minder technisch: hoe blijft dat water ook betaalbaar voor de bevolking, en hoe wordt voorkomen dat de waterrekening meer financiert dan alleen water?
